زید فرزند امام سجاد7 از مردان نمونه تاریخ است كه در همه ابعاد اسلامی مانند؛ عرفان، زهد، جهاد، شجاعت، علم و فقاهت، بیداری و هجرت و... بینظیر بود (البته پس از امامان معصوم:)
قابل ذكراست كه در نگین انگشتر او كه خط فكری او را نشان میداد نوشته شده بود: استقامت كن تا به پاداش آن برسی و راستگو باش تا نجات یابی.
مادر او كنیز بود و غزاله نام داشت. زید به سال شصت و شش یا شصت و هفت هجری بعداز طلوع فجر متولد شد و در سال 121در سن 55 سالگی بر ضد طاغوت زمانش، هشام بن عبدالملك قیام كرد و سرانجام به شهادت رسید از سخنان او است سیزده سال قرآن را با تدبر خواندم چیزی در قرآن بهتر از آگاهی و عبادت نیافتم...
جالب اینكه قبل از تولد زید از ناحیه پیامبر6 و علی7 خبر از ولادت او و سپس انقلاب او و كیفیت شهادت او و نام و نشان او داده بودند و به این ترتیب در ذهن امام سجاد7 ترسیمی از زید بود كه در آینده رهبر انقلاب میشود.
تا اینكه طبق معمول امام سجاد7 پس از اذان صبح نماز صبح را خواند و مشغول تعقیب گردید و عادت آن حضرت این بود كه تعقیب نماز را تا طلوع آفتاب ادامه میداد و در این هنگام خبر آوردند كه خداوند پسری به آن حضرت عنایت كرده است.
امام سجاد7 به اصحاب خود رو كرد و فرمود: این كودك را چه نام بگذارم؟ هر كسی نامی گفت. حضرت قرآن طلبید قرآنی را به آن حضرت دادند به قرآن تَفأّل زد، این آیه آمد: ﴿وَ فَضَّلَ اللَّـهُ الْمُجَاهِدِينَ عَلَى الْقَاعِدِينَ أَجْرًا عَظِيمًا﴾[1] خداوند مجاهدان را برنشستگان به پاداش بزرگ برتری داد بار دیگر قرآن را گشود این بار در آغاز صفحه اول قرآن این آیه آمد: ﴿إِنَّ اللَّـهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّـهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْرَاةِ وَالإنْجِيلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّـهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُمْ بِهِ وَذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ﴾[2] خداوند جان و مال مومنان را در برابر بهشت خریداری كرده مومنانی كه در راه خدا میجنگند و یا خود كشته میشوند و این وعده قطعی در تورات و انجیل و قرآن است كیست كه باوفاتر از خدا در انجام وعدهاش باشد پس شما در این معاملهای كه كردهاید به خود مژده دهید كه این پیروزی سعادت بزرگ است.
امام فرمود: این كودك همان زید است. آنگاه مكرر به حاضران فرمود سوگند به خدا این فرزند همان زید است و نام او را زید گذاشت.[3]
[1] . سورة نساء ، آیه 95 .
[2] . سورة توبه ، آیه 111 .
[3] . قاموس الرجال ج 4ص / 271وقایع الایام خیابانی صیام ص 63 / مقاتل الطالبین ص 96.