سوره یس، قلب قرآن لقب گرفته و ریحانه القرآن نیز لقب دیگری برای این سوره است. در حدیثی از امام صادق تصریح شده که سورهی یاسین ریحانه القرآن است.
سورهی مبارکه یاسین سیوششمین سوره قرآن است، که پس از سورهی فاطر و قبل از سورهی صافات در قرآن قرار دارد.
این سوره از نظر ترتیب نزول چهلویکمین سورهی قرآن است، که پس از سورهی جن و قبل از سورهی فرقان در مکه بر پیامبر نازل شده است براساس نظر اکثر مفسران سورهی یاسین در حدود سال هفتم بعثت نازل شده است.
سورهی مبارکه یاسین 83 آیه، 729 کلمه و 3 هزار حرف دارد، این سوره در قسمت پایانی جزء 22 و قسمت ابتدای جزء 23 قرار دارد که حدود یک چهارم جزء را شامل میشود به همین دلیل از نظر حجم جزء سورههای مثانی یعنی سورههای متوسط قرآن است.
یاسین از آنجا که با حروف مقطعه یس آغاز شده جزء سورههای بیست و نه گانه مقطعات است.
یاسین معروفترین نام این سورهی مبارکه است چراکه این سوره با این حروف مقطعه آغاز شده است. برخی از مفسران بر این اعتقاد هستند که یاسین نامی از نامهای پیامبر است برخی دیگر معتقدند؛ حروف مقطعه یاسین به معنای ای انسان و خطاب به پیامبر است.
برخی از دانشمندان درخصوص حروف مقطعه معتقدند؛ این حروف در همان سوره که قرار گرفتهاند بیشتر از بقیه حروف آمدهاند این مساله از اعجازهای قرآن است.
قلب قرآن از صفات سورهی مبارکه یاسین است به این نام در حدیثی از پیامبر6 اشاره شده؛ که برای هر چیز قلبی است و قلب قرآن یاسین است.
حبیب نجار نام دیگری است که برای این سوره ذکر شده است به داستان حبیب نجار بدون ذکر نام وی، طی آیات 20 تا 29 از سوره یاسین اشاره شده است.
سورهی یاسین، دارای فضایل بسیاری است که در روایات مختلف ذکر شده است، تلاوت این سوره در تمامی اوقات به خصوص در زمان زیارت قبور تاکید شده است.
داستان شهر انطاکیه یکی از داستانهای مطرح شده در این سوره است، این شهر در شمال سوریه واقع شده که برای مسیحیان شهری مهم است چرا که دین مسیح در این شهر عالمگیر شد.
سورهی یاسین، با توجه به اینکه از سورههای مکّی است بیشتر به مباحث اعتقادی نظیر توحید، معاد و وحی پرداخته است. برخی از این موضوعات عبارتند از: تبیین حقایقی در خصوص رسالت پیامبر ، علت و هدف از نزول قرآن و تاکید به وحی بودن قرآن کریم از سوی خداوند، اشاره به رسالت عامه و خاصهی الهی، اشاره به رسالت انبیاء الهی، و چگونگی دعوتشان به سوی توحید و مبارزه پیگیر و طاقتفرسای آنها علیه شرک به منظور تسلای خاطر پیامبر ، بیان داستان پیامبران شهر انطاکیه، که به منظور ارشاد مردم آن دیار به دعوت و هدایت مردم پرداختند، اما مردم این شهر از پذیرش دعوت الهی سرباز زدند، اشاره به برخی از آیات و نشانههای عظمت و قدرت الهی و ضرورت شکر و سپاس، ارائه مطالبی در خصوص معاد و رستاخیز و کیفر اعمال، و اشارهای اجمالی به سرنوشت نیکان و بدان، ترسیم برخی از حقایق روز قیامت و اشاره به گواهی دادن اعضا و جوارح آدمی در آن روز، اشاره به این حقیقت که قرآن پند و اندرزی از سوی خداوند به جهانیان بوده و عاری از هرگونه شعر و افسانهای است.
همچنین اشاره به مالکیت مطلق خداوند، و بازگشت دوباره موجودات به سوی او، برجستهترین شعار در آیات سوره مبارکه یاسین مساله قرآن است، که در این سوره به عنوان کتابی برای روشنگری و هشدار برای مؤمنان آمده است.
در حقیقت در این سوره انسانهای مومن دارای حیات واقعی هستند نه انسانهایی که به صورت ظاهری زندگی و حرکت میکنند.
محورهای دیگر سوره یاسین، یادآوری عهد خدا با انسانها است که در آیه 6 و 7 این سوره مطرح شده که شیطان را نپرستید و از او اطاعت نکنید.
در این سوره اشارات عملی بیان شده است. در آیه 36 این سوره مساله زوجیت مخلوقات مطرح شده است.
در فضیلت تلاوت همراه با تدبر سوره مبارکه یاسین، از پیامبر روایت است؛ کسی که به گورستانی وارد شود یاسین را بخواند خداوند در آن روز عذاب اهل آن گورستان را تخفیف دهد و برای تلاوتکنندهی آن به عدد تمام اموات آرمیده در آنجا حسناتی مینویسد.