borhani برهانی آفرینش خلق درباره  خداشناسی
فاطمه (س) تجلیگاه انوار آفرینش «جلد سوم»
عفت و پاکدامنی از دیدگاه معصومین

در اینجا برای علاقمندان به کلام معصومین: احادیث مربوط به عفاف و پاکدامنی آورده می‌شود:

امام على7:

صیانَةُ المَراَةِ اَنعَمُ لِحالِها وَ اَدوَمُ لِجَمالِها؛

محفوظ بودن زن، براى سلامتى ‏اش مفیدتر است و زیبایى او را با دوام‏تر مى‌‏كند.[1]

*   *   *

امام باقر7:

فى قَولِهِ «قُولُوا لِلنّاسِ حُسنا» قال: قُولوا لِلنّاسِ أحسَنَ مَا تُحبّونَ أن یقالَ لَكُم، فَاِنَّ الله‏َ عزَّوَجلَّ یبغِضُ اللَّعّانَ السَّبّابَ الطَّعّانَ عَلىَ المُؤمِنین، اَلفاحِشَ المُتَفَّحِشَ السّائَلَ المُلحِفَ، وَ یحِبُّ الحَیى الحَلیمَ اَ لعفیفَ المُتعَفِّـفَ؛

درباره این گفته خداوند كه «با مردم به زبان خوش سخن بگویید» فرمود: بهترین سخنى كه دوست دارید مردم به شما بگویند، به آنها بگویید، چرا كه خداوند، لعنت كننده، دشنام دهنده، زخم‏زبان زن بر مؤمنان، زشت‏گفتار، بدزبان و گداى سمج را دشمن مى‏دارد و با حیا و بردبار و عفیفِ پارسا را دوست دارد.[2]

پیامبر اکرم6:

عِفُّوا تَعِفُّ نِساؤُكُم؛

پاكدامن باشید تا زنانتان پاكدامن باشند.[3]

*   *   *

پیامبر اکرم6:

اِضمَنوالى سِتّا مِن اَنفُسِكُم اَضمَن لَكُمُ الجَنَّةَ اُصدُقُوا اِذا حَدَّثتُم وَأوفُوا اِذا وَعَدتُم وَاَدُّوا اِذا ئتُمِنتُم وَاحفَظوا فُروجَكُم وَغُضّوا اَبصارَكُم وَكُفّوا اَیدیكُم؛

شش چیز را براى من ضمانت كنید تا من بهشت را براى شما ضمانت كنم، راستى در گفتار، وفاى به عهد، بر گرداندن امانت، پاكدامنى، چشم بستن از گناه و نگه داشتن دست (از غیر حلال).[4]

*   *   *

پیامبر اکرم6:

یا مَعشَـرَ شَبابِ قُرَیشٍ اِحفَظوا فُروجَـكُم، اَلا مَن حَفِظَ فَرجَهُ فَلَهُ الجَنَّةُ؛

اى جوانان قریش! پاك‏دامنى پیشه كنید. بدانید هر كس خود را در برابر شهوت حفظ كند، بهشت از آنِ اوست.[5]

*   *   *

امام على7:

عِفَّتُهُ (الرَّجُل) عَلى قدرِ غَیـرَتِهِ؛

پاكدامنى مرد به اندازه غیرت اوست.[6]

*   *   *

پیامبر اکرم6:

إنَّ الله‏َ یحِبُّ الحَیىَّ الحَلیمَ العَفیفَ المُتَعفِّفَ؛

خداوند انسان با حیاىِ بردبارِ پاك دامنى را كه پاكدامنى مى‏ورزد، دوست دارد.[7]

*   *   *

امام على7:

اَصلُ المُروءَةِ الحَیاءُ وَ ثَمَرَتُهَا العِفَّةُ؛

ریشه مردانگى حیا و میوه‌اش پاكدامنى است.[8]

*   *   *

امام على7:

العِفَّةُ رَأسُ كُلِّ خَیـرٍ؛

عفّت، سرآمد هر خوبى است.[9]

*   *   *

امام على7:

العِفَّةُ أفضَلُ الفُتُوَّةِ؛

عفّت، برترین جوانمردى است.[10]

*   *   *

امام على7:

العَفافُ یصونُ النَّفسَ وینَزِّهُها عَنِ الدَّنایا؛

عفّت، نفس را مصون مى دارد و آن را از پستی‌ها دور نگه مى دارد.[11]

*   *   *

قال الامام الصّادق7:

طُوبی لِمَنْ کانَتْ اُمُّهُ عَفِیفَةً.

امام صادق7 فرمودند: خوشا به حال کسی که مادرش پاکدامن است.[12]

*   *   *

قال الامام الصّادق7:

ما اغْتَنَمَ أحَدٌ بِمِثْلِ ما اغْتَنَمَ بِغَضِّ الْبَصَـرِ لِأنَّ الْبَصَـرَ لا یُغَضُّ عَن مَحارِمِ اللهِ تَعالی إلّا وَ قَدْ سَبَقَ إلی قَلْبِهِ مُشاهَدَة الْعَظَمَةِ وَ الْجـَلالِ.

امام صادق7 فرمودند: هیچ غنیمتی مانند غنیمتی که آدمی از راه کنترل چشم به دست می‌آورد نیست، زیرا دیدگان از نگاه به نا محرم فرو بسته نمی‌شود جز آنکه در قلب او عظمت و جلال الهی مشاهده می‌شود.[13]

*   *   *

عَنِ الإمامِ الصَّادِقِ7 قال:

برُّوا آبائَکُمْ یَبُـرُّکُمْ أبْناوُکُمْ وَ عَفُّوا عَن نساءِ النّاسِ تُعَفُّ نِساوُکُمْ.

امام صادق7 فرمودند: به پدرانتان نیکی کنید تا فرزندانتان به شما نیکی نمایند و از ناموس دیگران چشم پوشی کنید تا دیگران از نظر کردن به ناموس شما خودداری کنند.[14]

*   *   *

عَنِ الامام الصَّادِقِ7 قال:

إذا بَلَغَتِ الْجارِیَةُ سِتَّ سِنِینَ فَلا یَنْبَغِی لَکَ أنْ تُقَبِّلَها.

امام صادق7 فرمودند: وقتی که دختر به شش سالگی رسید، شایسته نیست که او را ببوسی.[15]

قال الْنَّبِیَ6:

لا تُنْزِلُوا النِّساءَ الْغُرَفَ.

پیامبر اکرم6 فرمودند: زن را در جایگاهی که بر دیگر جاها اشراف دارد، جای ندهید.[16]

*   *   *

عَنِ الاِمامِ الصَّادِقِ7 قال:

حَصِّنُوا أمْوالَکُمْ وَ فَرُوجَکُمْ بِتِلاوَةِ سُورَةِ النُّورِ وَ حَصِّنُوا بِها نِسائَکُمْ فَاِنَّ مَنْ أدْمَنَ قَرائَتَها فِی کُلِّ یَوْمٍ أوْ فِی لَیْلَةٍ لَمْ یَزْنِ أحَدٌ مِنْ بَیْتِهِ أبَداً حَتّی یَمُوتَ.

امام صادق7 فرمودند: خانواده و اموال خود را با قرائت سوره نور حفظ کنید و زنان خود را بوسیله آن مصون و محفوظ نگه دارید زیرا کسی که دائماً روزی یکبار این سوره را قرائت کند، هیچ فردی از اهل منزل او به فحشا کشانده نخواهند شد.[17]

*   *   *

قال الامام الصّادق7:

... وَ الْعِفَّةُ وَ ضِدُّها الْتَّهَتُّکُ.

امام صادق7 فرمودند: یکی از سجایای اخلاقی، عفت است که ضد آن همان بی‌پروائی است.[18]

*   *   *

عَنِ الامام الباقِرِ7 قال:

یُفَرَّقُ بین الْغِلْمانِ وَ النِّساءِ فی المَضاجِعِ إذا بَلَغُوا عَشْـرَ سِنِینَ.

امام باقر7 فرمودند: وقتی که کودکان به ده سالگی رسیدند، باید محل خواب دختران را از پسران جدا ساخت.[19]

*   *   *

قال الامام الکاظم7:

وَ التَّهْیِئَةُ مِمّا یُزِیدُ اللهُ بِهِ عِفَّةَ النِّساءِ.

امام کاظم7 فرمودند: خودآرائی و رسیدگی به خود، از عواملی است که سبب می‌شود خداوند بر پاکدامنی زن بیافزاید.[20]

*   *   *

عَنِ الْإمامِ الْباقِرِ7:

أفْضَلُ الْعِبادَةِ عِفَّةُ الْبَطْنِ وَ الْفَرْج.

امام باقر7 فرمودند: برترین عبادت، عفت و پاکی شکم (از غذاهای نا مشروع) و طهارت دامن است.[21]

*   *   *

قال رسول الله6:

هِبَةُ الرَّجُلِ لِزَوْجَتِهِ یُزِیدُ فی عِفَّتِها.

پیامبرخدا6 فرمودند: هدیه شوهر به همسر خود، از عوامل افزایش پاکدامنی زن است.[22]

*   *   *

عَنِ النَّبِی6 قال:

کُلُّ عَیْنٍ باکِیَةٌ یَوْمَ الْقِیامةِ إِلّا ثلاتَ أعْیُنٍ: عَیْنٌ بَکَتْ مِنْ خَشْیَةِ اللهِ وَ عَیْنٌ غَضَّتْ مِنْ مَحارِمِ اللهِ وَ عَیْنٌ باتَتْ ساهِرَةً فِی سَبیلِ اللهِ.

پیامبر اکرم6 فرمودند: همه چشمها در قیامت گریانند، جز سه چشم: چشمی که در دنیا از خوف خدا بگرید و چشمی که از نگاه حرام خودداری کند و چشمی که به خاطر نگهبانی در راه خدا بیدار بماند.[23]

*   *   *

عَن الامام علی7 قال:

مَنْ اُلْهِمَ الْعِصْمَةَ أمِنَ الزَّلَلَ.

امام علی7 فرمودند: کسی که متصفت به پاکدامنی است، از لغزش‌ها مصون می‌ماند.[24]

*   *   *

قال الامام علی7:

مِنَ الْعِصْمَةِ تَعَذُّرُ الْمـَعاصی.

امام علی7 فرمودند: معذور بودن از ارتکاب گناه، مایه عصمت و پاکدامنی است.[25]

*   *   *

عَن الامام علی7 قال:

قُرِنَتِ الْعِصْمَةُ بِالْحِکْمَةِ وَ کُلَّما قَوِیَتِ الْحِکْمَةُ ضَعُفتِ الشَّهْوَةُ.

امام علی7 فرمودند: حکمت، با عصمت و پاکدامنی همراه است و هرگاه که حکمت در آدمی تقویت شود، شهوت او تضعیف می‌گردد.[26]

*   *   *

قال الامام علی7:

أیُّها النّاس اتَّقُوا اللهَ فَإنَّ الصَّبْـرَ عَلی التَّقْوی أهْوَنُ مِنَ الصَّبْـرِ عَلی عَذابِ اللهِ.

امام علی7 فرمودند: ای مردم، در برابر خواهشهای نفسانی صابر باشید و تقوی را پیشه خود سازید زیرا صبر بر تقوی، آسان‌تر است از صبر بر کیفر الهی.[27]

*   *   *

عَن أمِیرِالْمُومِنِینَ7 قال:

صِیامُ الْقَلْبِ عَنِ الْفِکْرِ فِی الْآثامِ أفْضَلُ مِنْ صِیامِ الْمـَرْءِ عَنِ الطَّعامِ.

امام علی7 فرمودند: بازداشتن دل از افکار ناشایسته، بهتر است از روزه داری و خودداری از خوردن غذا.[28]

*   *   *

عَن أمِیرِالْمُومِنِینَ7 قال:

إذا کَثُرَتْ المَقْدِرَةُ قَلَّتِ الشَّهْوَةُ.

امام علی7 فرمودند: وقتی دسترسی به حلال میسر شود، شهوت درونی کمتر می‌شود.[29]

*   *   *

عَن أمِیرِالْمُومِنِینَ7 قال لأصْحابِهِ:

إذا رَأی أحَدُکُمْ إمْرَئَةً تُعْجِبُهُ فَلْیَأتِ أهْلَهُ فَاِنَّ عِنْدَ أهْلِهِ مِثْلَ ما رَأی وَ لا یَجْعَلَنَّ لِلشَّیْطانِ عَلی قَلْبِهِ سَبِیلاً لِیَصـرفَ بَصَـرَهُ عَنها. 

امام علی7 به اصحاب خویش فرمودند: هرگاه زنی نظر شما را جلب کرد، فوراً به همسر خود رجوع کنید، زیرا آنچه که نظر شما را جلب نمود در او نیز است و آن مرد نباید به شیطان مهلت نزدیک شدن به قلب خود دهد و باید دیدگان خویش را ازتوجه به آن زن «أجنبی» فرو بندد و اگر دارای همسر نیست دو رکعت نماز گزارد و به حمد و ثنای الهی بپردازد و صلوات بر پیامبر و آل وی فرستد و سپس از خدا درخواست کند تا با رحمت و لطف خود او را از راه دستیابی به حلال، از روی آوردن به حرام بی نیاز کند.[30]

*   *   *

عَن أمِیرِالْمومِنینَ7 قال:

مَنْ کَرُمَتْ عَلَیْهِ نَفْسُهُ هانَتْ عَلَیْهِ شَهَواتُهُ.

امام علی7 فرمودند: کسی که نفس خود را گرامی بدارد، شهوات و خواستهای نفسانی در پیش او حقیر و بی ارزش خواهد بود.[31]

*   *   *

عَن الامام علی7 قال:

ألْإعْتِبارُ یُفِیدُ الْعِصْمَةَ.

امام علی7 فرمودند: عبرت گرفتن، باعث پاکدامنی و عدم آلودگی است.[32]

*   *   *

عَن الامام علی7 قال:

فَعَصَمَ السُّعَداءَ بِالاِیمانِ.

امام علی7 فرمودند: انسان‌های پاکدامن و سعادتمند بوسیله ایمان به خدا به این صفت نائل آمده‌اند.[33]

عَن الامام علی7 قال:

قُرِنَتِ الْحِکْمَةُ بِالْعِصْمَةِ.

امام علی7 فرمودند: حکمت، با عصمت و پاکدامنی قرین است.[34]

*   *   *

عَن الامام علی7 قال:

لا فاقَةَ مَعَ عِفافٍ.

امام علی7 فرمودند: با وجود پاکدامنی، فقر و ناداری نیست.[35]

*   *   *

قال أمِیرُالْمومِنِینَ7:

أعِینُونِی بِوَرَعٍ وَ اجْتِهادٍ وَ عِفَّةٍ وَ سَدادٍ.

امام علی7 (به عثمان بن حنیف، استاندار خود در بصره) فرمودند: … مرا با ورع و پارسائی، تلاش و کوشش، عفت و پاکدامنی و پیمودن راه صحیح، یاری دهید.[36]

*   *   *

عَن الامام علی7 قال:

مِنْ کَمالِ النِّعْمَةِ التَّحَلِّی بِالسَّخاءِ وَ التَّعَفُّفِ.

امام علی7 فرمودند: کمال نعمت الهی آراستگی به سخاوت و عفت و پاکدامنی است.[37]

*   *   *

عَن الامام علی7 قال:

الْفَضائِلُ أرْبَعَةٌ أجْناسٍ: أحَدُها: الْحِکْمَةُ وَ قَوامُها فی الْفِکرِ. وَ الثّانِی: الْعِفَّةُ وَ قَوامُها فِی الشَّهْوَةِ وَ الثَّالِثُ: الْقُوَّةُ وَ قَوامُها فِی الْغَضَبِ. و الرّابعُ: الْعَدْل وَ قَوامُها فِی اعْتِدالِ قُوَی النَّفْسِ. 

امام علی7 فرمودند: فضایل بر چهار گونه‌اند: ۱. حکمت که موضوع آن فکر است، ۲. عفت که موضوع آن شهوت است، ۳. قوه و نیرو که موضوع آن غضب است، ۴. عدالت که موضوع آن اعتدال نفسانی است.[38]

*   *   *

عَن أمِیرِالْمومِنینَ7 قال:

مَالْمـُجاهِدُ الشَّهِیدُ عِنْدَ اللهِ بِأعْظَمَ أجْراً مِمَّنْ قَدَرَ فَعَفَّ لَکادَ الْعَفِیفُ أنْ یَکُونَ مَلَکاً مِنَ الْمـَلائِکَةِ.

امام علی7 فرمودند: پاداش مجاهد شهید از انسان پاکدامنی که می‌تواند گناه کند، ولی بر اثر پاکدامنی از آن پرهیز می‌کند، بیشتر نیست و چه بسا که انسان پاکدامن و عفیف در شمار فرشتگان الهی باشد.[39]

*   *   *

قال الامام الصادق7:

کانَ رسول الله یَزْجُرُ الرّجُلَ ان یتشبَّهَ بالنّساءَ و یَنهیَ المراةَ ان تتشبَّهَ بالرّجال فی لباسِها. 

امام صادق7 فرمودند: پیامبر اکرم6 مردان را از تشبه به زنان در لباس و زنان را نیز در تشبه به مردان در لباس منع می‌کردند.[40]

*   *   *

قال الامام الصادق7:

النَّظْرَةُ سّهمٌ مِنْ سِهامِ ابلیسَ.

امام صادق7 فرمودند: نگاه به نامحرم تیری از تیرهای شیطان بر قلب انسان است.[41]

*   *   *

قال الامام الصادق7:

تُؤتی بالمَراةِ الحُسناءِ ـ یومَ القیامَةِ ـ التی قَد اِفْتَتنَتْ فی حُسنِها، فتقولُ: یا ربّ، حَسَّنتَ. 

امام صادق7 فرمودند: (روز قیامت) زن زیبا را که به خاطر زیبایی‌اش در فتنه افتاده است، و فریب زیبائی‌اش را خورده (و به بی حجابی و بی عفتی و گناه آلوده شده)، برای حساب می‌آورند. پس به خدا می‌گوید، خدایا، تو خود مرا زیبا خلق کردی و به سبب آن در فتنه افتادم. پس حضرت مریم3 را حاضر می‌کنند و ندا داده می‌شود: آیا تو زیباتری یا مریم؟ ما او را در نهایت زیبائی آفریدیم، امّا او گناه نکرد[42]

*   *   *

قال الامام الصادق7:

لا ینبَغی للمَراةِ ان تَجْمَرَ ثَوْبَها اذا خَرَجتْ مِنْ بَیْتِها.

امام صادق7 فرمودند: برای زن هنگامی که از خانه‌اش خارج می‌شود، شایسته نیست لباس‌های خود را زینت دهد.[43]

*   *   *

قال الامام علی7:

یَظْهَرُ فی آخَرِ الزّمانِ و اقْتِـرابِ السّاعَةِ ـ وَ هُوَ شـرّ الازمِنَةِ ـ نِسْوَةٌ کاشِفاتٌ، عاریاتٌ مُتَبَـرِّجاتُ...

امام علی7 فرمودند: در آخر الزمان و نزدیکی‌های قیامت ـ که بدترین زمان‌ها خواهد بود ـ زنان حجاب‌های خود را برخواهند داشت و بدن‌هایشان را به نامحرمان نشان خواهند داد و سرهای خود را زینت نموده در معرض دید نامحرمان قرار می‌دهند، اینها از دین خارج شده و در انواع فتنه‌ها داخل خواهند شد، به شهوات تمایل دارند و به سمت لذت‌های زود گذر شتاب می‌کنند، حرام‌های الهی را حلال خواهند شمرد و آنها جایگاه ابدیشان جهنم است.[44]

*   *   *

عن بعضِ اصحابِنا، عن ابی عبدالله7 قال:

قلتُ لَهُ: ما یحّل للرّجالِ ان یَری من المراةِ اذا لَمْ یَکُنْ محرما؟ قالَ: الوَجْهُ و الکفّان و القَدَمان. 

یکی از شیعیان از امام صادق7 سؤال می‌کند: چه قسمتی از بدن زن نامحرم را اگر مردی ببیند مرتکب حرام نشده است؟ حضرت فرمودند: صورت و دست‌ها و دو قدم.[45]

*   *   *

عن الفضیل بن یسار قال:

سالتُ ابا عبدالله7 عن الذّارِعینَ مِنَ المراةِ هما من الزّینةِ الّتی قالَ الله تبارکَ و تعالی و لایبدینَ زینتهن الّا لبُعُولتهنّ؟ قالَ: نَعَم

فضیل بن یسار می‌گوید: از امام صادق7 سؤال کردم آیا ساعد (بین مچ و آرنج) از زینت‌هائی است که خداوند می‌فرماید: زینت هایتان را جز برای شوهران و محارم خویش آشکار نکنید؟ امام فرمودند: آری، همچنین زینت‌های زیر مقنعه (مثل گردن بند) و نیز النگو، از آن زینت‌ها هستند.[46]

*   *   *

قال الامام الصادق7:

فیما اخَذَ رسولُ اللهِ6 مِنَ البَیعَةِ عَلی النّساءِ أن لا یَحْتَبینَ و لا یَقْعُدْنَ مَعَ الرّجالَ فی الخَلَاء. 

امام صادق7 فرمودند: از جمله پیمانهائی که رسول خدا6 از زنان امت خود گرفته است، این است که چادرهای خود را در بین ساق پا و پشت خود جمع نکنند و بر بدن نچسبانند و با مردان نامحرم در محل خلوت ننشینند.[47]

*  *   *

قال الحجهٔ بن الحسن4:

فی الدّعاء: ... وَ عَلیَ النِّساءِ بالحَیاءِ و العِفَّةِ.

امام زمان4 (در فرازی از مناجات خویش با خداوند)، فرمودند: پروردگارا به زنانِ (امت من) حیاء و پاک دامنی ارزانی بدار.[48]

*   *   *

قال رسول الله6:

... و المَرْاةُ اذا خَرَجَتْ من بابِ دارِها مُتَزَیِّنَةً مُتَعَطِّرَةً و الزّوجُ بذلِکَ راضٍ یُبنی لِزَوجِها بکُلّ قَدَمٍ بیتٌ فی النّار.

رسول خدا6 فرمودند: زن اگر از خانة خودش با آرایش و زینت و معطر خارج شود و شوهرش به این کار او راضی باشد، به هر قدمی که آن زن بر می‌دارد برای شوهرش خانه‌ای در جهنم بنا می‌گردد.[49]

*   *   *

قال رسول الله6:

... لِلْابنِ و الاخِ ما فوقَ الدَّرعِ و لِغَیْـرِ ذی مَحرمٍ ارَبَعة اثوابٍ: دِرعٌ وَ حمِارٌ وَ جِلْبابٌ وَ ازارٌ.

رسول خدا6 فرمودند: زن در پیش برادر و فرزند خود اگر یک پیراهن بپوشد که تا زانوان یا ساق پای او مستور باشد کافی است ولی در نزد نامحرمان، زن باید چهار لباس داشته باشد: پیراهن، روسری یا مقنعه، چادر و شلوار.[50]

*   *   *

قال الامام علی7:

العِفَّةُ تُضَعِّفُ الشَّهوَةَ.

امام علی7 فرمودند: عفت و پاکدامنی شهوت را تضعیف می‌کند.[51]

*   *   *

قال الامام علی7:

ثَمَرةُ العِفَّةِ الصّیانَةُ.

امام علی7 فرمودند: ثمرة عفت و پاکدامنی، محفوظ ماندن از گناه می‌باشد.[52]

*   *   *

قال الامام علی7: قال رسول الله6:

… و رایتُ اِمْراَةً تُقطَعُ لحمُ جَسَدِها مِنْ مُقَدِّمِها و مؤخّرِها بِمَقاریض من نارٍ

امام علی7 فرمودند: رسول خدا فرمودند: در شب معراج زنانی را دیدم که گوشت بدنشان توسط قیچی‌های آتشین از جلو و عقب بریده می‌شد … پس آنها کسانی هستند که خود را در معرض مردان نامحرم قرار می‌دهند و با رفتارهای مختلف توجه آنها را جلب نموده و به آنها اظهار تمایل می‌نمایند.[53]

*   *   *

قال الامام علی7: قال رسول الله6:

… و رایتُ اِمرَاةً تاکُلُ لحمَ جَسَدِها و النّار توقَدُ مِنْ تَحتِها … فاِنَّها کانَتْ تَزیّنُ بَدَنها للنّاس؛

امام علی7 فرمودند: رسول خدا6 فرمودند: در شب معراج زنانی را دیدم که گوشت بدن خود را می‌خوردند در حالیکه آتش جهنم از زیر آنها شعله ور بود … همانا آنها کسانی هستند که خود را برای مردم نامحرم زینت می‌کنند.[54]

*   *   *

قال الامام علی7:

دَخَلْتُ أنا و فاطمَةُ عَلی رسول الله6 … فقالَ، یا علیُّ، … رایتُ اِمرَاَةً معلَّقَةً بشَعْرِها یَغْلی دماغُ راسها … فانّها لا تُغَطّی شَعْرَها من الرّجالِ. 

امام علی7 فرمودند: (روزی) من و فاطمه خدمت رسول خدا6 رسیدیم، (دیدم که ایشان شدیداً گریه می‌کنند. عرض کردم: پدر و مادرم فدایت، ای رسول خدا، چه چیزی شما را به گریه انداخته است؟) حضرت فرمودند: ای علی شبی که مرا به آسمانها بردند. زنانی از امت خود را دیدم که در عذاب‌های بسیار سختی به سر می‌بردند، به یاد عذاب سخت آنها افتادم و گریه بر من غلبه نمود، زنانی را دیدم که از موهای سر خود آویزان هستند و از آتش جهنم مغز سرشان می‌جوشید … پس آنها کسانی هستد که در دنیا موهای سرشان را از مردان نامحرم نمی‌پوشانند.[55]

*   *   *

قال الامام علی7:

افضَلُ العبادَةِ العِفافُ.

امام علی7 فرمودند: عفت و پاکدامنی، برترین عبادات است.[56]

*   *   *

قال الامام علی7:

زکاةُ الجمالِ العِفافُ.

امام علی7 فرمودند: زکات زیبایی، عفت و پاکدامنی است.[57]

*   *   *

قال رسول الله6:

ایُّ اِمْرَاَةٍ تطیَّبتْ ثمَّ خَرَجَتْ من بَیتِها فَهِیَ تُلْعَنُ حتّی ترجَعَ الی بیتِها مَتَی ما رَجَعَتْ.

رسول خدا6 فرمودند: هر زنی که خود را خوشبو نماید و از منزل خارج شود تا زمانی که بر می‌گردد مورد لعنتِ (خدا و ملائکه) قرار می‌گیرد.[58]

*   *   *

قال رسول الله6:

مَنْ اطاعَ امْرأَتَهُ اکبَّهُ اللهُ عَلی وجهِهِ فی النّارِ فقال الامام علی7: و ما تلک الطاعة؟ قال: یاذن لها فی … و لبس الثیاب الرقاق. 

رسول خدا6 فرمودند: هر کس از زنش اطاعت کند خداوند او را با صورت در آتش خواهد افکند. امام علی7 عرض کردند: منظور از اطاعت زن چیست؟ حضرت فرمودند: اینکه به او اجازة رفتن به حمام‌های عمومی، عروسی‌هایی که در آن گناه می‌شود و مجالس آوازه خوانی بدهد و نیز اجازه دهد تا در میان نامحرمان لباس نازک بپوشد.[59]

*   *   *

قال رسول الله6:

اذا رأیْتُمُ اللّاتی القَیْنَ عَلی رئوسِهِنَّ مثلَ استَمَةِ البَعْرِ فَاعْلَموهنَّ انَّهُ لا یُقْبَلُ لَهـُنَّ الصَّلوةُ.

رسول خدا6 فرمودند: زمانی که دیدید زنانی موهای سر خود را مثل برآمدگی پشت شتر نموده و در میان نامحرمان ظاهر می‌شوند، به آنها بگوئید که نمازشان قبول نیست.[60]

*   *   *

امام على7 فرمودند:

کنتُ قاعدا فی البَقیعِ مَع رسولِ الله6 فی یَومِ دَجْنٍ ومَطَرٍ، إذ مَرَّتِ امْرَأةٌ على حِمارٍ، فَهَوتْ یدُ الحِمارِ فی وَهْدَةٍ فسَقَطَتِ المَرأةُ، فأعْرَضَ النّبیُّ صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم بوجهِهِ، قالوا: یا رسولَ الله، إنّها مُتَسَـرْوِلَةٌ. قالَ: اللّهُمَّ اغْفِرْ للمُتَسـرْوِلاتِ ثلاثا یا أَیُّها النّاسُ، اتَّخِذوا السَّـراویلاتِ فإنَّها مِن أسْتَـرِ ثِیابِکُم، وحَصِّنوا بِها نِساءَکُم إذا خَرَجْنَ. 

من و پیامبر در یک روز ابرى و بارانى در بقیع نشسته بودیم که زنى سوار بر الاغ از آن جا گذشت و دست الاغش در گودالى فرو رفت و زن به زمین افتاد. پیامبر6 رویش را برگرداند. حاضران عرض کردند: اى رسول خدا! آن زن شلوار به پا دارد. پیامبر سه بار فرمود: خدایا! زنان شلوار پوش را بیامرز. اى مردم! شلوار بپوشید که شلوار پوشاترین جامه‏هاى شماست و زنان خود را در موقعى که بیرون مى‏آیند با شلوار حفظ کنید.[61]

*   *   *

امام علی7 فرمودند:

صِیانَةُ المَرأةِ أنعَمُ لِحالِها وَ أدوَمُ لِجَمالِها؛

محفوظ داشتن زن، به حال او مفیدتر، و براى زیبایى‏اش پایدارتر است.[62]

*   *   *

پیامبر خدا6:

أیُّما امرأةٍ استَعطَرَتْ فَمَرَّت‏على قَومٍ لِیَجِدُوا مِن رِیحِها فهی زانِیَةٌ؛

هر زنى که به خود عطر زند و از کنار عدّه‏اى (مرد نامحرم) بگذرد تا بویش به مشام آنها رسد، زناکار است.[63]

*   *   *

پیامبراکرم6 می‌فرمایند:

أربع من أعطیهنّ فقد أعطی خیـر الدّنیا و الآخره لسان ذاکر و قلب شاکر و بدن على البلاء صابر و زوجه لا تبغیه خونا فی نفسها و لا ماله؛

چهار چیز است که هر کس از آن بهره دارد از نیکى دو جهان بهره ور است، زبانى که یاد خدا کند و قلبى که سپاس پروردگار گذارد و تنى که بر بلا صبور باشد و زنى که بناموس و مال وى خیانت نکند.[64]

*   *   *

پیامبراکرم6 می‌فرمایند:

إذا تطیّبت المرأه لغیر زوجها فإنّما هو نار و شنار؛

وقتى زنى براى کسى جز شوهر خود بوى خوش بکار برد، مایه آتش و عار است.[65]

*   *   *

پیامبراکرم6 می‌فرمایند:

إذا استعطرت المرأه فمرّت على القوم لیجدوا ریحها فهی زانیه.

اگر زنى خود را معطر کند و بر مردمى بگذرد که بوى او را دریابند، زناکار است.[66]

*   *   *

قالَتْ فاطِمَهُٔ الزَّهْراء3:

… إنْ لَمْ یَکُنْ یَرانی فَإنّی أراهُ، وَ هُوَ یَشُمُّ الریح.

مرد نابینائی وارد منزل شد و حضرت زهراء3 پنهان گشت، وقتی رسول خدا6 علّت آن را جویا شد؟ در پاسخ پدر اظهار داشت: اگر آن نابینا مرا نمی‌بیند، من او را می‌بینم، دیگر آن که مرد، حسّاس است و بوی زن را استشمام می‌کند.[67]

*   *   *

قالَتْ فاطِمَهُٔ الزَّهْراء3:

إنّی قَدِاسْتَقْبَحْتُ ما یُصْنَعُ بِالنِّساءِ، إنّهُ یُطْرَحُ عَلی الْمـَرْئَةِ الثَّوبَ فَیَصِفُها لِمَنْ رَأی، فَلا تَحْمِلینی عَلی سَـریر ظاهِر، اُسْتُـرینی، سَتَـرَکِ اللهُ مِنَ النّارِ.

حضرت فاطمه زهرا3 در آخرین روزهای عمر پر برکتشان ضمن وصیّتی به اسماء فرمودند: من بسیار زشت و زننده می‌دانم که جنازه زنان را پس از مرگ با انداختن پارچه‌ای روی بدنش تشییع می‌کنند. و افرادی اندام و حجم بدن او را مشاهده کرده و برای دیگران تعریف می‌نمایند. مرا بر تختی که اطرافش پوشیده نیست و مانع مشاهده دیگران نباشد قرار مده ـ بلکه مرا با پوشش کامل تشییع کن ـ، خداوند تو را از آتش جهنّم مستور و محفوظ نماید.[68]

*   *   *

قالَتْ فاطِمَهُٔ الزَّهْراء3:

خَیْـرٌ لِلِنّساءِ أنْ لا یَرَیْنَ الرِّجالَ وَ لا یَراهُنَّ الرِّجالُ.

حضرت فاطمه زهرا3 فرمودند:

بهترین چیز برای حفظ شخصیت زن آن است که مردی را نبیند و نیز مورد مشاهده مردان قرار نگیرد.[69]

حضرت فاطمه زهرا3 فرمودند:

آن لحظه‌ای که زن در خانه خود می‌ماند،(و به امور زندگی و تربیت فرزند می‌پردازد) به خدا نزدیک‌تر است.[70]

خواننده محترم شاید آوردن احادیث متعدد در این بخش موجب خستگی و ملال شما گردد، ولی یک نکته مورد نظر است و آن این‌که هر یک از احادیث ممکن است بر فرد خاصی تأثیر بگذارد. امیدواریم خداوند ما را با دیدگاه‌های معصومین: بیش از پیش آشنا سازد و توفیق ره‌پویی و عمل به آنها را به ما مرحمت نماید.

 


[1]. غررالحكم، ح 5820.

[2]. امالى صدوق، ص 326.

[3]. نهج الفصاحه، ح ‏1089.

[4]. نهج الفصاحه، ح ‏321.

[5]. المعجم الأوسط، ج 7، ص 61.

[6]. نهج البلاغه، حكمت ‏47.

[7]. كافى، ج 2، ص 112، ح 8.

[8]. غررالحكم، ج 2، ص 418، ح 3101.

[9]. غرر الحكم، ح 1168 ـ منتخب میزان الحكمهٔ، ص 386.

[10]. غرر الحكم، ح 529 ـ منتخب میزان الحكمهٔ، ص 386.

[11]. غرر الحكم، ح 1989 ـ منتخب میزان الحكمهٔ، ص 386.

[12]. علل الشرایع، ج ۲، ص ۲۵۱.

[13]. مصباح الشریعهٔ، ص ۹.

[14]. وسایل الشیعه، ج ۱۴، ص ۷۹.

[15]. وسایل الشیعه، ج ۵، ص ۲۸.

[16]. وسایل الشیعه، ج ۱۴، ص ۱۳۷.

[17]. نور الثقلین، ج ۳، ص ۵۸۳.

[18]. اصول کافی، ج ۱، ص ۲۱.

[19]. مکارم الاخلاق، ص ۱۱۵.

[20]. وسایل الشیعه، ج ۱، ص ۸۸.

[21]. وسائل الشیعه، ج ۱۴، ص ۲۷۱.

[22]. من لایحضر الفقیه، ج ۴، ص ۲۸۱.

[23]. نور الثقلین، ج ۳، ص ۵۸۳.

[24]. غررالحکم، ح ۷۳۳۸.

[25]. غررالحکم، ح ۷۳۳۹.

[26]. غررالحکم، ح ۶۳۴.

[27]. تحف العقول، ص ۱۵۷.

[28]. وسایل الشیعه، ج ۵، ص ۳۷.

[29]. نهج البلاغه، حکمت ۲۳۷.

[30]. نور الثقلین، ج ۳، ص ۵۸۳.

[31]. نهج البلاغه، حکمت ۴۴۹

[32]. میزان الحکمهٔ، ج ۶، باب عصمت.

[33]. میزان الحکمهٔ، ج ۶، باب عصمت.

[34]. میزان الحکمهٔ، ج ۶، باب عصمت.

[35]. غررالحکم، ح ۵۴۳۰.

[36]. نهج البلاغه، نامه ۴۵.

[37]. غرر الحکم، ح ۵۴۱۷.

[38]. بحار الانوار، ج ۷۸، ص ۸۱.

[39]. نهج البلاغه، حکمت ۴۷۴.

[40]. وسائل الشیعه، ج ۲، باب ۱۳.

[41]. من لا یحضره الفقیه، ج ۴، ص ۱۸.

[42]. بحارالانوار، ج ۱۲، ص ۲۴۱.

[43]. من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۴۴۰.

[44]. من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۳۹۰.

[45]. وسائل الشیعه، ج ۱۴، باب ۱۰۹، ح ۲.

[46]. وسائل الشیعه، ج ۱۴، باب ۱۰۹، ح ۱.

[47]. وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۱۸۵.

[48]. مفاتیح الجنان، ص ۲۱۷.

[49]. بحارالانوار، ج ۱۰۰، ص ۲۴۹.

[50]. تفسیر نور الثقلین، ج ۳، ص ۶۲۴.

[51]. تصنیف غرر الحکم، ص ۲۵۶، ح ۵۴۲۱.

[52]. تصنیف غرر الحکم، ص ۲۵۶، ح ۵۴۲۳.

[53]. بحار الانوار، ج ۸، ص ۳۰۹.

[54]. بحار الانوار، ج ۸، ص ۳۰۹.

[55]. بحار الانوار، ج ۸، ص ۳۰۹.

[56]. الکافی، ج ۲، ص ۷۹.

[57]. تصنیف غررالحکم، ص ۲۵۶، ح ۵۴۰۹.

[58]. بحارالانوار، ج ۱۰۰، ص ۲۴۷.

[59]. بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۵۳.

[60]. کنزالعمال، ج ۱۶، ص ۳۹۲.

[61]. تنبیه الخواطر : ۲ / ۷۸، منتخب میزان الحکمه : ۱۳۰.

[62]. غرر الحکم و درر الکلم، حدیث۵۸۲۰.

[63]. سنن النسائى : ۸ / ۱۵۳ و منتخب میزان الحکمهٔ : ۳۴۸.

[64]. نهج الفصاحه.

[65]. نهج الفصاحه.

[66]. نهج الفصاحه.

[67]. بحارالأنوار، ج ۴۳، ص ۹۱، ح ۱۶.

[68]. تهذیب الأحکام، ج ۱، ص ۴۲۹.

[69]. بحارالأنوار، ج ۴۳، ص ۵۴، ح ۴۸.

[70]. بحار الانوار، جلد ۴۳، صفحه ۹۲.

فهرست مطالب

تمامی حقوق این وب سایت متعلق به حجت الاسلام والمسلمین دکتر سید مجتبی برهانی می باشد.

طراحی و توسعه توسط: