نکته مهم دیگری که باید از سیره حضرت زهرا سرمشق گرفت و در ردیف حجاب و عفاف است، ساده زیستی حضرت زهرا3 است. زندگی این بانوی گرامی از نظر امکانات ظاهری در پائینترین درجه ولی از لحاظ شیرینی زندگی در والاترین مرتبه قرار داشته است. حضرت زهرا3 به اندازه ضرورت از این دنیا استفاده میکرد. امیرالمؤمنین7 به ایشان میگوید: من نمیخواهم شما به اندازه ضرورت زندگی کنید. بلکه به گونهای از دنیا استفاده کنید که در رفاه هم باشید. ولی مواظب باشید تجمل گرا نباشید. مواظب باشید زندگی مصرفی نداشته باشید. مواظب باشید در زندگی ساده زیست باشید. به عبارت بهتر در رفاه باشید اما ساده زندگی کنید.
آقایان محترم،خانمهای گرامی، امروزه جشن عروسیها، جهیزیهها، ولیمههای به دنیا آمدن نوزاد یا بازگشت از سفر و مهریههای سنگین که رایج شده است، با تعالیم دین اسلام مطابقت ندارد. با سیره زندگی زهرای مرضیه3 مخالف است. از نظر اسلام چنین مهریههای کذایی، ولیمههای پر خرج و مخارج دیگری که برای بر پایی جشن عروسی و جهیزیههای پر تجمل میشود، همه و همه غلط است.
امیر المؤمنین7 در شعری که منسوب به ایشان است میفرمایند: آن چیزی که انسان را میکوبد، آن عاملی که انسان را برده دیگران میکند و آنکه انسان را سر به زیر در مقابل دیگران قرار میدهد، بَرج است نه خرج.
رزق و روزی و خرج را خداوند رحمان و رحیم برای انسان میرساند. آن چه از جانب حق تعالی نمیرسد و علاوه بر آن مورد غضب خداوند است، بَرج است. اکثر مراسمهای عقد و عروسی که امروزه برگزار میشود، برج است. بعد از این ریخت و پاشها و تجملات، چک و سفتهها نمایان شده و بد بختیها شروع میگردد. اول زندگی مشترک آبروریزی برای زوج جوان و اطرافیان به بار میآید. هیچ یک از این خرج و مخارجهایی که رایج شده است، مورد قبول و خشنودی حضرت زهرا3 نیست. این وضع زندگی ما را حضرت زهرا3 نمیپسندد. زهرا میگوید نباید به هیچ وجه در زندگی ولخرجی و ریخت و پاش باشد.
فقر عمومی الان اجتماع را فرا گرفته است. این فقر عمومی از کجا پیدا شده؟ آیا از خرج کردن است؟ نه! از برج به وجود آمده است. از زندگی مصرفی و زندگی چشم و هم چشمی پدید آمده است. ساده زیستی الان در میان ما نیست. در حالی که به شما بگویم زندگی ساده زیستی توأم با نشاط است، توأم با محبّت است، توأم با یک زندگی منهای غم و غصه، اضطراب خاطر و نگرانی است.
شما فکر نکنید زندگی ساده یعنی تحمّل فقر و بیچارگی،بلکه ساده زیستی یعنی یک زندگی تؤام با مهر و محبت و شور و نشاط، یعنی یک زندگی پر از نعمت. ما باید حضرت زهرا3 را دوست داشته باشیم، از نظر دل تا سرحد عشق و از نظر زبان و شعار نیز محبت خود را ابراز کنیم. اما عمده از نظر عمل است که قرآن کریم میفرماید: «ولکم فی رسول الله اسوة حسنه لمن کان یرجوالله و الیوم الاخر».[1]
یکی از صفات اولیای الهی، ساده زیستی آنان است. در اثر همین ساده زیستی است که از گذشته غم ندارند و از آینده نگران نیستند. «الا ان اولیاءالله لا خوف علیهم و لا هم یحزنون».[2]
زندگی تجملی و مصرفی بسیاری از انسانها را کشته و روح معنویت را از آنان جدا کرده است و بالاخره یک دنیای پر از هم و غم برای جامعه باقی گذاشته است. اگر کسی خواهان نشاط و شادی است، اگر کسی زندگی منهای غم و غصه، دلهره و اضطراب خاطر میخواهد، هیچ چارهای ندارد به غیر از اینکه باید زندگی ساده زیستی را برای خود برگزیند. و الا احدی نمیتواند مسئله را حل کند. حل مسئله به دست حضرت زهرا3 است. زهرای مرضیه میگوید من سرمشق تو در زندگی هستم. وقتی الگوی تو شدم، مشکلات تو حل میشود و یک زندگی منهای غم و غصه و گناه برای تو مهیّا میگردد. قرآن در آیات فراوانی میفرماید: این زندگیهای چشم و هم چشمی منجر به گناهان بزرگ بزرگ میشود. به عنوان مثال در سوره واقعه میفرماید: «انهم کانوا قبل ذلک متـرفین و کانوا یصـرون علی الحنث العظیم».[3]
یعنی اینها زیر دود جهنم، زیر گرما و حُرم جهنم با این زجرشان دست و پنجه نرم میکنند. چرا؟ چون زندگی تجملی داشتند. زندگی مصرفی داشتند. ساده زیست نبودند. لذا در اثر آن زندگی تجملی، گناه روی گناه برای آنها پیدا شد. «یصـرون علی الحنث العظیم»[4]. نود درصد از گناهان زیر سر همین زندگی تجملی و زندگی چشم و هم چشمی و این ریخت و پاشها است. صدای عقل و وجدان اخلاقی انسانها فریاد میزند که ساده زیستی فوائد فراوانی دارد و زندگی تجملی غلط است. بنابراین من از شما دو تقاضا دارم به هر اندازه که میشود یکی عفاف و حجاب که مربوط به زنها است را رعایت کنید. یکی هم زندگی ساده داشته باشید. اگر عفت و حجاب و ساده زیستی در زندگی باشد، این زندگی مقدّس است و الا زندگی نا مقدّس میشود و آلوده به گناه میگردد.[5]
[1]. سوره احزاب، آیه 21.
[2]. سوره یونس، آیه 62.
[3]. سوره واقعه، آیه 46.
[4]. سوره واقعه، آیه 46.
[5]. پایان دیدگاه حضرت آیت الله مظاهری.