از پژوهش در آیات و روایات به دست میآید که برخی هرگز از رحمت شفاعت بهرهمند نمیشوند اینان عبارتند از:
1 . مشرکان:
با توجه به آیات 97 تا 101 سوره شعراء، در روز بازپسین مشرکان شفاعت نمیشوند و شفاعتِ شفاعت گران به حال آنان سود نخواهد داشت، در بسیاری از روایات هم به موضوع فوق تصریح شده است از جمله پیامبر میفرمایند: اعطیت خمساً... و اعطیت الشفاعه لامتی فهی لمن لا یشرک بالله شیئاً؛ خداوند بزرگ به من پنج امتیاز اعطا کرده است... یکی از آنها شفاعت است برای کسانی که مشرک نباشند».
2 . کافران:
از آیات 41 تا 48سورهی مدثّر دریافته میشود که روز رستاخیز کافران بهرهای از شفاعت نمیبرند و شفاعت به حال آنان سودی نخواهد داشت همین نکته از برخی روایات نیز استنتاج میشود، از امام هشتم معنای آیه 28 سورهی انبیاء را پرسیدند که میفرماید«جز برای کسی که(خدا) رضایت دهد شفاعت نمیکنند».
فرمود معنایش آن است که شافعان رستاخیز جز برای کسی که دین او مورد رضایت و پسند خدا باشد شفاعت نمیکنند، روشن است که کافران موردپسند خداوند را ندارند.
3 . ستمگران:
قرآن مجید میفرماید:
«ما للظالمین من حمیمٍ و لا شفیعٍ یطاعُ؛
و برای ستمگران نه یاری است و نه شفاعت گری که مورد اطاعت باشد
پیامبر گرامی اسلام در این زمینه میفرمایند:
«اما شفاعتی ففی اصحاب الکبائر ما خلا اهل الشرک و الظلم؛
شفاعت من برای کسانی است که مرتکب گناه بزرگ شده باشند جز شرک و ستم کاری.»
4 . دشمنان خاندان رسالت:
امام صادق فرمود:
«لو ان الملائکه المقربین و الانبیاء و المرسلین شفّعوا فی ناصب ما شفعوا؛
اگر همهی فرشتگان مقرب الهی و مقام پیامبران برای ناصبی(کسی که دشمن خاندان عصمت و طهارت است) شفاعت کنند شفاعت آنان پذیرفته نمیشود.
5 . آزاردهندگان حضرت رسول:
پیامبر اکرم در این باره میفرمایند:
إذ اقمت المقام المحمود تشفّعت فی اصحاب الکبائر من امتی فیشفعنی الله فیهم و الله لا تشفعت فیمن آذی ذریتی؛
هنگامی که درمقام شفاعت قرار گیرم، برای گناهکاران امتم شفاعت میکنم و خداوند شفاعت مرا میپذیرد به خدا سوگند برای کسانی که ذریه و فرزندان مرا آزرده باشند شفاعت نمیکنم.»
6 . منکران شفاعت:
امام هشتم دراین باره میفرمایند:
«من کذب بشفاعة رسول الله لم تناله؛
کسی که شفاعت رسول خدا را تکذیب کند شفاعت آن گرامی به او نمیرسد.»
رسول گرامی اسلام نیز میفرماید:
«من لم یؤمن به شفاعتی؛
هرکس به شفاعت من ایمان نداشته باشد شفاعت من بر او نمیرسد.»
7 . خائنان:
رسول گرامی اسلام فرمودهاند:
«من غشّ العرب لم یدخل فی شفاعتی؛
هرکس به عربها (عربهای مسلمان) خیانت کند از شفاعت من بی بهره خواهد بود.»
8 . سبک شمارندگان نماز:
امام صادق میفرمایند:
«لاینال شفاعتنا من استخف بالصلوه؛
کسی که نماز را سبک بشمارد به شفاعت ما دست نمییابد.»[1]
[1] . آیت الله جعفر سبحانی، شفاعت و زیارت، ص47 ـ 50