borhani برهانی آفرینش خلق درباره  خداشناسی
فاطمه (س) تجلیگاه انوار آفرینش «جلد چهارم»
شبهه دوازدهم:

از جمله شواهدی كه برای نزول آیه درباره عباده گفته‌اند، وحدت سیاق بین آیات 51 و 55 سوره مائده است. برخی گفته‌اند چون آیات پیشین درباره عبادهٔ بن صامت نازل شده است و آیه ولایت نیز در سیاق آن آیات است، پس این آیه هم درباره عباده نازل شده است. فخر رازی در این باره می‌نویسد:

منظور از این آیه تمام مردم است، زیرا عبادهٔ بن صامت از یهود بیزاری جست گفت: من از تعهد وپیمان با بنی‌قریضه و بنی‌نضیر بیزارم، و ولایت خدا ورسول اورا قبول دارم، این آیه مثل آیات سابق نازل شده است.

پاسخ این است که:

در آیات یاد شده، سیاق واحدی به چشم نمی‌خورد، زیرا مضامین آیات، گوناگون است.

بر فرض این كه میان چند آیه از نظر مضمون، هماهنگی باشد، این هماهنگی دلیل بر یكی بودن سبب نزول آنها نیست، زیرا نظم و شكل چیده شدن آیات یك سوره دلیل بر نزول آن آیات به همان صورت نیست.

بر فرض وجود وحدت سیاق در مورد بحث و دلیل بودن آن بر وحدت سبب نزول آیات این فراز، باز هم می‌بینیم نزول همان آیات پیشین درباره عبادهٔ بن صامت، ثابت و مسلّم نیست.

آقای قرطبی در این باره می‌نویسد:

در سبب نزول آیه اختلاف در اقوال است: نظر اول این است كه در رابطه با ابولبابه نازل شده است؛ و گفته شده: در جنگ احد نازل شده، ‌وقتی كه شنیدند كه رسول اكرم6 كشته شده و فرار كردند، عده‌ای تصمیم گرفتند برای راحت شدن از شر قریش، بروند با یهود و نصاری عهد و پیمان ببندند و زیر سلطة آنها بروند و آنها در برابر قریش از اینان حمایت كنند؛ و گفته شده كه این آیه در رابطه با عباده بن صامت و عبدالله بن أبی سلول نازل شده كه رفته بودند با یهود عهد و پیمان بسته بودند و عباده گفت كه من می‌ترسم كه روزگار برگردد و مسلمان‌ها شكست بخورند و اگر الان من با یهود رابطه‌ام را بر هم بزنم، فردا كسی از من حمایت نمی‌كند.

با توجه به این، روشن است كه این آیه، سبب نزولش یا أحد است یا ابو لبابه و یا عباده و إبن أبی. شما كه می‌گوئید وحدت سیاق دارد، كدام وحدت سیاق؟ آیه 51 مائده در یك قضیه نازل شده، و آیه 55 مائده سبب نزولش چیز دیگری است. و این دو ثابت می‌كند كه هیچ ارتباطی میان این دو آیه نیست و وقتی ارتباط نباشد، امكان سیاق‌گیری هم نیست.[1]

 


[1]. گروه پاسخ به شبهات، مؤسسه تحقيقاتي حضرت ولي عصر7.

فهرست مطالب

تمامی حقوق این وب سایت متعلق به حجت الاسلام والمسلمین دکتر سید مجتبی برهانی می باشد.

طراحی و توسعه توسط: