دانشمندان شیعه و سنی بالاتفاق قائل به وجود محدَّث در اسلام میباشند و معتقدند که بعد از پیامبر اسلام یقینا بشر محدَّث وجود داشته است، منتهی در مصداق اختلاف است. در تعریف محدث میگویند: «محدث صدای فرشته را میشنود ولی چیزی را نمیبیند.»[1]
امام صادق7 فرمود: «فاطمه دختر رسول خدا6 محدَّثه بود نه پیامبر. فاطمه3 را از این جهت محدثه نامیدهاند که فرشتگان از آسمان بر او نازل میشدند و با او همانند مریم دختر عمران گفتگو داشتند. » [2]
حضرت امام صادق7 سخن خود را چنین ادامه میدهند: شبی حضرت صدیقه3 به فرشتگان هم صحبت خویش فرمود: آیا آن زن که بر جمیع زنان عالم برتری دارد، مریم دختر عمران نیست؟ جواب دادند: نه؛ زیرا مریم فقط سیده زنان عالم در زمان خودش بود، ولی خدای متعال تو را سیده زنهای عالم خودت، و هم عالم زمان مریم و اولین و آخرین قرار داده است (یعنی تو را بانوی بانوان جهان قرار داد). »
و باز فرمود: «فاطمه بعد از رحلت پیامبر اکرم6 75 روز بیشتر زنده نماند، و غم جانسوز داغ پدر قلب او را لبریز کرده بود، به این جهت جبرئیل پی در پی به حضورش میرسید، و او را در عزای پدر تسلیت میگفت.»[3] جبرئیل گاه از مقام و منزلت پدر بزرگوارش و گاه از حوادثی که بعد از رحلت او بر ذریهاش وارد میگردد، خبر میداد. امیرالمؤمنین7 نیز آنچه جبرئیل گزارش میداد، مینوشت. مجموعه این سخنان به مصحف فاطمه معروف شده است.
در زیارتنامه حضرت فاطمه3 هم میخوانیم: «السلام علیک ایتها المحدثة العلیمة» [4]
[1]. بحارالأنوار، پیشین، ج26، ص75 - 76 .
[2]. همان، ج14، ص206 و ج43، ص78 .
[3]. اصول کافی، ج1، ص241 و بحارالأنوار، ج22، ص546، و ج26، ص41 .
[4]. بحار، ج97، ص195 .