1 ـ پیامبر6:
الصَّدَقَةُ عَلَى وَجْهِهَا وَاصْطِناعُ الْمَعْروفِ وَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ وَ صِلَةُ الرَّحِمِ تُحَوِّلُ الشِّقاءَ سَعادَةً وَتَزیدُ فِی الْعُمْرِ وَ تَقی مَصارِ عَ السُّوءِ؛
صدقه به جا، نیکوکاری، نیکی به پدر و مادر و صله رحم، بدبختی
را به خوش بختی تبدیل و عمر را زیاد و از پیشامدهای بد جلوگیری
میکند.[1]
۲ ـ پیامبر6:
مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّـهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَه؛
هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد، باید میهمانش را گرامی دارد.[2]
۳ ـ پیامبر6:
الصَّدَقَةُ بِعَشَرَةٍ وَ الْقَرْضُ بِثَمَانِيَةَ عَشَرَ وَ صِلَةُ الْإِخْوَانِ بِعِشْرِينَ وَ صِلَةُ الرَّحِمِ
بِأَرْبَعَةٍ وَ عِشْرِينَ؛
صدقه دادن، ده حسنه، قرض دادن، هجده حسنه، رابطه با برادران [دینی]، بیست حسنه و صله رحم، بیست و چهار حسنه دارد.[3]
۴ ـ پیامبر6:
الضَّيْفُ يَنْزِلُ بِرِزْقِهِ وَ يَرْتَحِلُ بِذُنُوبِ أَهْلِ الْبَيْتِ؛
میهمان، روزی خود را میآورد و گناهان اهل خانه را میبرد.[4]
۵ ـ امام علی7:
صِلَةُ الرَّحِمِ تُوجِبُ الْمَحَبَّةَ وَ تَكْبِتُ الْعَدُوَّ؛
صله رحم، محبّت آور است و دشمنی را از بین میبرد.[5]
۶ ـ پیامبر6:
كُلُّ بَيْتٍ لَا يَدْخُلُ فِيهِ الضَّيْفُ لَا يَدْخُلُهُ الْمَلَائِكَة؛
هر خانهای که میهمان بر آن وارد نشود، فرشتگان واردش نمیشوند.[6]
۷ ـ امام علی7:
كَفِّرُوا ذُنُوبَكُمْ وَ تَحَبَّبُوا إِلَى رَبِّكُمْ بِالصَّدَقَةِ وَ صِلَةِ الرَّحِمِ؛
با صدقه و صله رحم، گناهان خود را پاک کنید و خود را محبوب پروردگارتان گردانید.[7]
۸ ـ پیامبر6:
لایـتَـکـلَّـفَنَّ أَحَدٌ لِضَیفِهِ ما لا یقْدِرُ؛
هیچ کس نباید بیش از توانش خود را برای میهمان به زحمت
اندازد.[8]
۹ ـ امام علی7:
صِلَةُ الرَّحِمِ تُدِرُّ النِّعَمَ وَ تُدْفِعُ النِّقَمَ؛
صله رحم، نعمتها را فراوان میکند و سختیها را از بین میبرد.[9]
۱۰ ـ امام رضا7:
دَعاهُ رَجُلٌ فَقالَ لَهُ عَلی7: قَدْ أَجَبْتُكَ عَلَى أَنْ تَضْمَنَ لِي ثَلَاثَ خِصَالٍ. قالَ: وَ مَا هِيَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينٍَ؟ قالَ: لَا تُدْخِلَ عَلَيَّ شَيْئاً مِنْ خَارِجٍ وَ لَا تَدَّخِرَ عَنِّي شَيْئاً فِي الْبَيْتِ، وَ لَا تُجْحِفَ بِالْعِيَالِ. قَالَ: ذَلِكَ لَك یا اَمیرَ الْمُؤمِنینَ، فَأَجَابَهُ عَلِي بنُ اَبی طالِبٍ7 ؛
مردی، امیر المؤمنین7 را به میهمانی دعوت کرد. حضرت فرمودند: میپذیرم به این شرط که سه قول به من بدهی. عرض کرد: چه قولی ای امیر المؤمنین فرمودند: از بیرون چیزی برای من تهیه نکنی، حاضری خانهات را از من دریغ ننمایی و به زن و فرزندنت زور نگویی. عرض کرد: قبول میکنم ای امیرالمؤمنین. پس علی بن ابی طالب7 دعوت را پذیرفتند.[10]
۱۱ ـ امام علی7:
زَكَاةُ الْيَسَارِ بِرُّ الْجِيرَانِ وَ صِلَةُ الْأَرْحَامِ؛
زکاتِ رفاه، نیکی با همسایگان و صله رحم است.[11]
۱۲ ـ امام صادق7:
اِبنُ اَبی یعفورَ: رَاَیتُ عِندَ اَبی عَبدِالله ِ7 ضَیفا، فَقامَ یوْما فیبَعضِ الْحَوائِج، فَنَهاهُ عَنْ ذلِك، وَ قامَ بِنَفْسِهِ إلی تِلك الْحاجَةِ، وَ قالَ7: نَهی رَسولُ الله 6 عَنْ أنْ یُستَخْدَمَ الضَّیفُ؛
ابن ابی یعفور: در خانه امام صادق7 میهمانی را دیدم که روزی برای
انجام کاری برخاست. حضرت او را از آن کار منع کردند و شخصا آن کار را انجام دادند و فرمودند: رسول خدا6 از به کار گرفتن میهمان، نهی فرموده
است. [12]
۱۳ ـ امام باقر7:
إِنَّ أَعْجَلَ الْخَيْرِ ثَوَاباً صِلَةُ الرَّحِم؛
ثواب صله رحم، سریعتر از هر کار خیری به انسان میرسد. [13]
۱۴ ـ پیامبر6:
كَفَى بِالْمَرْءِ إِثْماً أَنْ يَسْتَقِلَّ مَا يُقَرِّبُ إِلَى إِخْوَانِهِ وَ كَفَى بِالْقَوْمِ إِثْماً أَنْ يَسْتَقِلُّوا مَا يُقَرِّبُهُ إِلَيْهِمْ أَخُوهُم؛
انسان را همین گناه بس، که آنچه را که تقدیم برادران میهمان خود میکندکم شمارد و میهمان را همین گناه بس، که آنچه را که میزبانشان برای آنها فراهم میکندکم شمارد. [14]
۱۵ ـ امام صادق7:
صِلَةُ الْأَرْحَامِ تُزَكِّي الْأَعْمَالَ وَ تُنْمِي الْأَمْوَالَ وَ تَدْفَعُ الْبَلْوَى وَ تُيَسِّرُ الْحِسَابَ وَ تُنْسِئُ فِي الْأَجَل؛
صله رحم، اعمال را پاکیزه، اموال را بسیار، بلا را برطرف و حساب (قیامت) را آسان میکند و مرگ را به تأخیر میاندازد.[15]
۱۶ ـ امام باقر7:
إِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمْ عَلَى أَخِيهِ فِي رَحْلِهِ فَلْيَقْعُدْ حَيْثُ يَأْمُرُهُ صَاحِبُ الرَّحْلِ فَإِنَّ صَاحِبَ الرَّحْلِ أَعْرَفُ بِعَوْرَةِ بَيْتِهِ مِنَ الدَّاخِلِ عَلَيْهِ؛
هرگاه یکی از شما به خانه برادرش وارد شد، هر جا صاحب خانه گفت همان جابنشیند، زیرا صاحب خانه به وضع اتاق خود از میهمان آشناتر است. [16]
۱۷ـ امام صادق7:
إِنَّ صِلَةَ الرَّحِمِ وَ الْبِرَّ لَيُهَوِّنَانِ الْحِسَابَ وَ يَعْصِمَانِ مِنَ الذُّنُوبِ؛
صله رحم و نیکی، حساب (قیامت) را آسان و از گناهان جلوگیری
میکند. [17]
۱۸ ـ پیامبر6:
اَلضَّيْفُ يُلْطَفُ لَيْلَتَيْنِ فَإِذَا كَانَتْ لَيْلَةُ الثَّالِثَةِ فَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْبَيْتِ يَأْكُلُ مَا أَدْرَك؛
میهمان تا دو شب پذیرایی میشود، از شب سوم از اهل خانه به شمار میآید و هر چه رسید بخورد. [18]
۱۹ ـ امام صادق7:
صِلَةُ الْأَرْحَامِ تُحَسِّنُ الْخُلُقَ وَ تُسْمِحُ الْكَفَّ وَ تُطَيِّبُ النَّفْسَ وَ تَزِيدُ فِي الرِّزْقِ وَ تُنْسِئُ فِي الْأَجَل؛
صله رحم، انسان را خوش اخلاق، با سخاوت و پاکیزه جان مینماید و روزی را زیاد میکند و مرگ را به تأخیر میاندازد.[19]
۲۰ ـ پیامبر6:
لَا تَأْكُلْ طَعَامَ الْفَاسِقِينَ؛
غذای مردم فاسق را نخور. [20]
۲۱ ـ پیامبر6:
صِلَةُ الرَّحِمِ وَ حُسْنُ الْـخُلْقِ وَ حُسْنُ الْـجَوارِ یعْمُرانِ الدّیارَ وَ یَزیدانِ فِی
الَاْعْمارِ؛
صله رحم، خوش اخلاقی و خوش همسایگی، شهرها را آباد و عمرها را زیاد میکند.[21]
۲۲ ـ امام رضا7:
السَّخِيُّ يَأْكُلُ مِنْ طَعَامِ النَّاسِ لِيَأْكُلُوا مِنْ طَعَامِهِ وَ الْبَخِيلُ لَا يَأْكُلُ مِنْ طَعَامِ النَّاسِ لِئَلَّا يَأْكُلُوا مِنْ طَعَامِهِ؛
سخاوتمند، از غذای مردم میخورد، تا مردم از غذای او بخورند، اما بخیل از غذای مردم نمیخورد تا آنها نیز از غذای او نخورند.[22]
۲۳ ـ پیامبر6:
مَنْ مَشَى إِلَى ذِي قَرَابَةٍ بِنَفْسِهِ وَ مَالِهِ لِيَصِلَ رَحِمَهُ أَعْطَاهُ اللَّـهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَجْرَ مِائَةِ
شَهِيدٍ؛
هر کس با جان و مال خود در راه صله رحم کوشش کند، خداوند عزّوجلّ پاداش یکصد شهید به او میدهد.[23]
۲۴ ـ امام علی7:
قُوتُ الْأَجْسَادِ الطَّعَامُ وَ قُوتُ الْأَرْوَاحِ الْإِطْعَامُ؛
غذای جسم، خوردن و غذای روح، خوراندن است.[24]
۲۵ ـ امام علی7:
صِلَةُ الْأَرْحَامِ مِنْ أَفْضَلِ شِيَمِ الْكِرَامِ؛
صله رحم، از بهترین خصلتهای بزرگواران است.[25]
۲۶ ـ پیامبر6:
طَعَامُ السَّخِيِّ دَوَاءٌ وَ طَعَامُ الشَّحِيحِ دَاء؛
غذای سخاوتمند، داروست و غذای بخیل، درد.[26]
۲۷ ـ امام علی7:
إِنَّ صِلَةَ الْأَرْحَامِ لَمِنْ مُوجِبَاتِ الْإِسْلَامِ وَ إِنَّ اللَّـهَ سُبْحَانَهُ أَمَرَ بِإِكْرَامِهَا وَ إِنَّهُ تَعَالَى يَصِلُ مَنْ وَصَلَهَا وَ يَقْطَعُ مَنْ قَطَعَهَا وَ يُكْرِمُ مَنْ أَكْرَمَهَا؛
به راستی که صله رحم از واجبات اسلام است و خدای سبحان، امر فرموده که آن را گرامی بدارند و خداوند متعال با هر کس که صله رحم کند، رابطه برقرار میکند و با هر کس که قطع رحم کند، قطع رابطه میکند و هر کس که صله رحم را گرامی بدارد، گرامیاش میدارد.[27]
۲۸ ـ امام علی7:
وَ رُئِيَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ 7حَزِيناً فَقِيلَ لَهُ: مِمَّ حُزْنُكَ قَالَ: لِسَبْعٍ أَتَتْ لَمْ يُضَفْ إِلَيْنَا ضَيْف؛
[روزی] امام علی7 غمگین دیده شد علت را از ایشان جویا شدند. فرمودند: چون هفت روز است که میهمانی بر ما وارد نشده است.[28]
۲۹ ـ امام علی7:
حِرَاسَةُ النِّعَمِ فِي صِلَةِ الرَّحِمِ؛
حفظ نعمتها در صله رحم است.[29]
۳۰ ـ پیامبر6:
الْوَلِيمَةُ أَوَّلَ يَوْمٍ حَقٌّ، وَ الثَّانِيَ مَعْرُوفٌ، وَ مَا زَادَ رِيَاءٌ وَ سُمْعَةٌ».؛
ولیمه (سور) دادن، روز اول حق است و روز دوم احسان، از دو روز که گذشت، خودنمایی و شهرت طلبی است.[30]
۳۱ ـ امام علی7:
إِذَا قَطَّعُوا الْأَرْحَامَ جُعِلَتِ الْأَمْوَالُ فِي أَيْدِي الْأَشْرَارِ ؛
هرگاه مردم قطع رحم کنند، ثروتها در دست افراد شرور قرار میگیرد.[31]
۳۲ ـ پیامبر6:
أُوصِي الشَّاهِدَ مِنْ أُمَّتِي وَ الْغَائِبَ أَنْ يُجِيبَ دَعْوَةَ الْمُسْلِمِ، وَ لَوْ عَلَى خَمْسَةِ أَمْيَالٍ، فَإِنَّ ذَلِكَ مِنَ الدِّينِ؛
به حاضران و غایبان امت خود سفارش میکنم که دعوت مسلمان را، گرچه از فاصله پنج میل (حدود ۱۰ کیلومتر)، بپذیرید، زیرا این کار جزو دین است.[32]
۳۳ ـ امام صادق7:
أَفْضَلُ مَا يُوصَلُ بِهِ الرَّحِمُ كَفُّ الْأَذَى عَنْهَا؛
بهترین صله رحم، خودداری از آزار و اذیت خویشاوندان است.[33]
۳۴ ـ امام صادق7:
إِذَا أَتَاكَ أَخُوكَ فَأْتِهِ بِمَا عِنْدَكَ، وَ إِذَا دَعَوْتَهُ فَتَكَلَّفْ لَه؛
هر گاه برادرت ناخوانده بر تو وارد شد، همان غذایی که در خانه داری
برایش بیاور و هر گاه او را دعوت کردی در پذیرایی از او خودت را به
زحمت بینداز.[34]
۳۵ ـ امام صادق7:
صِلُوا أرحامَكمْ و بِرّوا بِإخْوانِکمْ وَ لَوْ بِحُسْنِ السَّلامِ وَ رَدِّ الجَوابِ؛
صله رحم نمایید و به برادران (دینی) خود نیکی کنید، هر چند با سلام کردن خوب و یا جواب سلام خوب باشد.[35]
۳۶ ـ پیامبر6:
مَنْ أَحَبَّ أَنْ يُحِبَّهُ اللَّـهُ وَ رَسُولُهُ فَلْيَأْكُلْ مَعَ ضَيْفِهِ؛
هر کس دوست دارد که خدا و رسولش او را دوست داشته باشند، با میهمان خودغذا بخورد.[36]
۳۷ ـ امام صادق7:
صِلَةُ الرَّحِمِ تَعْمُرُ الدِّيَارَ وَ تَزِيدُ فِي الْأَعْمَارِ، وَ إِنْ كَانَ أَهْلُهَا غَيْرَ أَخْيَار؛
صله رحم، خانهها را آباد و عمرها را طولانی میکند، هر چند صله رحم کنندگان مردمان خوبی نباشند.[37]
۳۸ ـ امام صادق7:
إِذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ إِلَى طَعَامٍ فَلَا يَسْتَتْبِعَنَّ وَلَدَهُ، فَإِنَّهُ إِنْ فَعَلَ ذَلِكَ، كَانَ حَرَاماً وَ دَخَلَ غَاصِبا؛
هر گاه یکی از شما به میهمانی دعوت شد، فرزندش را به دنبال خود راه نیندازد که اگر چنین کند، کار حرامی کرده و غاصبانه وارد خانه میزبان شده است.[38]
۳۹ ـ امام رضا7:
وَقِّرُوا كِبَارَكُمْ وَ ارْحَمُوا صِغَارَكُمْ وَ صِلُوا أَرْحَامَكُمْ؛
به بزرگترهایتان احترام بگذارید و با کوچکترها مهربان باشید و صله رحم نمایید.[39]
۴۰ ـ پیامبر6:
الضِّيَافَةُ أَوَّلَ يَوْمٍ وَ الثَّانِيَ وَ الثَّالِثَ وَ مَا بَعْدَ ذَلِكَ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ تُصُدِّقَ بِهَا عَلَيْهِ؛
میهمانی یک روز و دو روز و سه روز است، بعد از آن هر چه به او دهی صدقه محسوب میشود.[40]
[1] . نهج الفصاحه، ح ۱۸۶۹.
[2] . کافی، ج ۶، ص ۲۸۵، ح ۱.
[3] . کافی، ج ۴، ص ۱۰، ح ۳.
[4] . بحار الأنوار، ج ۷۵، ص ۴۶۱، ح ۱۴.
[5] . غررالحکم، ح ۵۸۵۲.
[6] . جامع الأخبار، ص ۳۷۸.
[7] . غررالحکم، ح ۷۲۵۸.
[8] . کنزالعمال، ح ۲۵۸۷۶.
[9] . غررالحکم، ح ۵۸۳۶.
[10] . عیون اخبار الرضا7، ج ۱، ص ۴۵، ح ۱۳۸.
[11] . غررالحکم، ح ۵۴۵۳.
[12] . کافی، ج ۶، ص ۲۸۳، ح ۱.
[13] . کافی، ج ۲، ص ۱۵۲، ح ۱۵.
[14] . محاسن، ج ۲، ص ۴۱۴، ح ۱۶۵.
[15] . کافی، ج ۲، ص ۱۵۷، ح ۳۳.
[16] . قرب الإسناد، ص ۶۹، ح ۲۲۲.
[17] . کافی، ج ۲، ص ۱۵۷، ح ۳۱.
[18] . کافی، ج ۶، ص ۲۸۳، ح ۱.
[19] . کافی، ج ۲، ص ۱۵۱، ح ۶.
[20] . امالی طوسی، ص ۵۳۵.
[21] . نهج الفصاحه، ح ۱۸۳۹.
[22] . عیون اخبار الرضا7، ج ۱، ص ۱۵، ح ۲۶.
[23] . من لایحضره الفقیه، ج ۴، ص ۱۶.
[24] . مشکاهٔ الأنوار، ص ۵۶۱.
[25] . غررالحکم، ح ۵۸۸۲.
[26] . بحار الأنوار، ج ۷۱، ص ۳۵۷، ح ۲۲.
[27] . غررالحکم، ح ۳۶۵۱.
[28] . مناقب آل ابی طالب، ج ۱، ص ۳۴۷.
[29] . غررالحکم، ح ۴۹۲۹.
[30] . کافی، ج ۵، ص ۳۶۸، ح ۴.
[31] . کافی، ج ۲، ص ۳۴۸، ح ۸ .
[32] . محاسن، ج ۲، ص ۴۱۱، ح ۱۴۲.
[33] . بحار الأنوار، ج ۷۴، ص ۸۸، ح ۱.
[34] . محاسن، ج ۲، ص ۴۱۰، ح ۱۳۸.
[35] . کافی، ج ۲، ص ۱۵۷، ح ۳۱.
[36] . تنبیه الخواطر، ج ۲، ص ۱۱۶.
[37] . امالی طوسی، ص ۴۸۱، ح ۱۸.
[38] . کافی، ج ۶، ص ۲۷۰، ح ۱.
[39] . عیون اخبار الرضا7، ج ۲، ص ۲۶۵.
[40] . کافی، ج ۶، ص ۲۸۳، ح ۲.